Giriş Osmanlı Dönemi Mektup Üslubu
Osmanlı dönemine ait mektuplar, sadece birer haberleşme aracı değil, aynı zamanda duygu, edep ve sosyal ilişkilerin aynasıdır. Bu mektuplarda kullanılan dil, günümüz Türkçesine göre oldukça ağır ve dolaylıdır. Aşağıdaki metin, Mukaddes Hanım ile Vasfi Bey arasında geçen yazışmalardan örnekler sunar. Metin, anlamı korunarak sadeleştirilmiş ve günümüz okuyucusunun rahatça anlayabileceği hâle getirilmiştir Guided Tour Ephesus.
Mukaddes Hanım’dan Vanlı Bey’e Mektup
Mukaddes Hanım, bu mektubunda kendisine gösterilen ilgi ve nezaket için teşekkür etmektedir. Yazının ana duygusu, memnuniyet ve karşılık verme isteğidir.
Mukaddes Hanım şöyle demektedir:
“Kıymetli efendim, lütuf dolu mektubunuz beni çok memnun etti. Gösterdiğiniz ilgi ve aracılığınız benim için büyük bir iyiliktir. İnşallah bu mesele üzerine düşünüp uygun bir çare bulur ve size yazılı olarak bildiririm. Böylece vefakâr kişiler nezdinde kabul göreceğimi ümit ederim. Bu konuda göstereceğiniz anlayış ve iyilik için şimdiden teşekkür ederim.”
Bu satırlarda, dönemin nezaket anlayışı açıkça görülür. Mektup, doğrudan talepler yerine temenniler ve iyi niyet ifadeleriyle ilerler.
Mukaddes Hanım’dan Vasfi Bey’e Mektup
Bu ikinci mektup, duygusal yönü daha ağır basan bir yazıdır. Mukaddes Hanım, verdiği bir söz üzerine çözüm bulmaya çalıştığını, ancak uzun süre bir yol bulamadığını anlatır.
Mukaddes Hanım, Cuma günü verdiği sözden sonra günlerce düşündüğünü, hatta bu düşünceler yüzünden geceleri uykusuz kaldığını ifade eder. Bu durumun onu hem endişelendirdiğini hem de Vasfi Bey’e karşı mahcup olma korkusu yaşattığını söyler. Nihayetinde, kendisine güven duyduğu ve sırlarını saklayacağına inandığı bir kişiye derdini açtığını belirtir.
Bu kişi, onun halini anlayışla karşılamış ve yardımcı olmayı kabul etmiştir. Mukaddes Hanım, bu yazıyı da o güvenilir kişinin eliyle göndermektedir. Vasfi Bey’den daha önce vaat edilen lütuf dolu mektubun bu kişiye teslim edilmesini rica eder ve kalpten gelen iyi dileklerini sunar.
Mektup, “Bu konuda yardım ve anlayış sizdendir” anlamına gelen saygılı bir kapanışla sona erer.